Δευτέρα 8 Δεκεμβρίου 2025

Ιστορική περιήγηση στη Γλώσσα (μέρος 4ο)

Την εποχή πριν τη μάχη της Χαιρωνείας (338 π. Χ.), έγιναν για τελευταία φορά επιδιορθώσεις και έργα στην Πεπάρηθο και η Σελινούς παρουσιάζει αξιόλογα ευρήματα . Πριν από χρόνια, διατηρούνταν λείψανα αρχαίων κτηρίων αλλά σήμερα έχουν καταστραφεί τα περισσότερα ή έχουν καλυφθεί από επιχωματώσεις λόγω της ανοικοδόμησης. Υπάρχουν επίσης λείψανα ρωμαϊκού κτηρίου στον δρόμο προς την παραλία καθώς και σφραγίδα της ρωμαϊκής εποχής .



Στο πιο ψηλό μέρος των σωζομένων ερειπίων της αρχαίας Σελινούντας, υπάρχει έναν άνδηρο (τεχνητή επίπεδη επιφάνεια) που βαστάζεται από ένα μεγαλοπρεπές τείχος που αποτελείται από μικρές και γιγάντιες πλάκες που συσσωρεύονται η μία πάνω στην άλλη σε ακανόνιστη δομή .

Στον εξώστη του βρίσκονταν άλλοτε ο κύριος ναός της πόλης, ο ναός της Αθηνάς, ο οποίος χρονολογείται μετά τον 5ο αιώνα π. Χ., διότι η βάση του αγάλματος της Αθηνάς που βρέθηκε λίγο υψηλότερα, στη βόρεια πλευρά της πόλης, είναι της ρωμαϊκής εποχής . Κοντά στον ναό, υπάρχει σχισμή – είσοδος σπηλαίου απ’ όπου έβγαινε θερμός αέρας και πιθανότατα συνδεόταν με τη λατρεία της θεάς .


(ομαδική μαθητική εργασία 1993-97)

 



Κυριακή 23 Νοεμβρίου 2025

Ιστορική περιήγηση στη Γλώσσα (μέρος 3)

Η αρχαία Σελινούς

            Στη βορειοδυτική πλευρά του νησιού, απέναντι από τη Σκιάθο όπως αναφέραμε ήταν κτισμένη η πόλις Σελινούς . Το όνομα της είναι γνωστό από μεταγενέστερη επιγραφή του 2ου αι. μ. Χ., αλλά δόθηκε την αρχαία εποχή από τους Χαλκιδείς . Στα ερείπια της Σελινούντας συνυπάρχει ο θρύλος με την ιστορία . Η πόλη εκτεινόταν κάτω από τον λόφο και στο σημείο που σήμερα απλώνεται η θάλασσα . Σύμφωνα με τον θρύλο, οι πρώτοι κάτοικοι χάθηκαν σε μια νύχτα όταν τεράστια κύματα σκέπασαν την πόλη . Δεν γνωρίζουμε την εποχή στην οποία αναφέρεται ο θρύλος αλλά είναι πιθανό να πρόκειται για την έκρηξη του ηφαιστείου της Θήρας . Τη βεβαιότητα των κατοίκων για το συμβάν ίσως ενισχύουν τα ερείπια που βρίσκονται σε κάποια σημεία σε απόσταση 50 μ. από την ακτή, προς το νησάκι Παξιμάδα . Επίσης, δρόμοι πλακόστρωτοι βρίσκονται μέσα στη θάλασσα στο νοτιοδυτικό μέρος της Σελινούντας.

            Στον λόφο του εναποπείναντος τμήματος της πόλεως υπάρχει κτισμένη ακρόπολη και τμήματα τείχους που παραμένουν ορατά ως σήμερα από την πλευρά της ξηράς . 


H κατασκευή του τείχους παραπέμπει σε διαφορές εποχές . Υπάρχουν λίγα τεμάχια του 4ου αιώνα π. Χ. κι άλλα με μεταγενέστερες διορθώσεις . Η κάτω πλευρά του, ανάγεται στο τέλος του 4ου αι. και διακρίνεται σε τρεις διαφορετικούς τύπους : τον αρχαϊκό / πολυγωνικό, τον κλασσικό του 4ου αι. και τον βυζαντινό / πλίνθινο . O  Friedrich (Γερμανός ιστορικός), θεωρεί πως ένα τμήμα του τείχους είναι πελασγικό, ανήκει δηλαδή στην προμυκηναϊκή εποχή .      


                  (ομαδική μαθητική εργασία, σχολικά έτη 1993-97)



Δευτέρα 17 Νοεμβρίου 2025

Σχολικό πρωτάθλημα μπάσκετ 2025-26

Η ομάδα μας πήρε μέρος στους και στους φετινούς σχολικούς αγώνες μπάσκετ. Ευχαριστούμε τα παιδιά που, χωρίς γυμναστή και με ελάχιστες προπονήσεις, τα έδωσαν όλα !!!









Κυριακή 9 Νοεμβρίου 2025

Ιστορική περιήγηση στη Γλώσσα (μέρος 2)

 

Οι άποικοι από την Κρήτη χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες σύμφωνα με τα διασωθέντα λείψανα της μυκηναϊκής εποχής . Η τρίτη ομάδα εγκαταστάθηκε στο βορειοδυτικό μέρος του νησιού όπου έκτισε την Κνωσσό ή Κνώσσα η οποία στη συνέχεια μετονομάστηκε Γλώσσα από τους ντόπιους . Ο Διόδωρος (αρχαίος ιστορικός από τη Σικελία), μας πληροφορεί ότι ο Πελίας (Βασιλιάς της Ιωλκού), γιος του Ποσειδώνος και της Τυρούς, σε μιαν εκστρατεία του κατέκτησε με τους συντρόφους του τη Σκιάθο και την Πεπάρηθο για κάποιο χρονικό διάστημα . Χωρίς να είναι δυνατός ο χρονικός προσδιορισμός του γεγονότος, είναι λογικό να το τοποθετήσουμε προς το τέλος της μυκηναϊκής περιόδου . Ίσως η πληροφορία αυτή υπονοεί τη βαθμιαία εκτόπιση των κρητικών φυλών .

            Η περίοδος της μινωϊκής κυριαρχίας εξακολουθεί πάντως να ασκεί επίδραση στη μεταγενέστερη ιστορία της Πεπαρήθου . Οι κάτοικοι συνεχίζουν την παραγωγή κρασιού και λαδιού και τα προϊόντα τους αναγνωρίζονται και εκτός του νησιού ως εξαιρετικής ποιότητος . Στους κλασσικούς χρόνους, οι Πεπαρήθιοι εξακολουθούν να λατρεύουν τους ήρωες Στάφυλο και Πεπάρηθο . Τα αγγεία που βρέθηκαν στην περιοχή του Σταφύλου είναι χαρακτηριστικά δείγματα ηρωολατρείας και η τοποθεσία όπου θάφτηκε διατηρεί ως σήμερα το όνομά του . Τα περισσότερα νομίσματα επίσης, ακόμη και ως τους ρωμαϊκούς χρόνους, έχουν σύμβολα του Σταφύλου και του Διονύσου . Ο Διόνυσος λατρευόταν επιπλέον με μουσικούς αγώνες και τραγωδίες, όπως φαίνεται σε επιγραφή .

            Κατά τους γεωμετρικούς χρόνους (1100-700 π. Χ.), στην Πεπάρηθο κατοικούσαν πειρατικά φύλα, οι Δόλοπες, και λίγοι παλαιοί κάτοικοι . Το νησί ήταν σχεδόν ερημωμένο όταν το κατέλαβαν οι Χαλκιδείς (γύρω στο 750 π. Χ.) και τους χρησίμευσε σαν ισχυρή γέφυρα για τις αποικίες τους στον βορρά όπου κατέλαβαν την περιοχή που πήρε το όνομά τους : Χαλκιδική . Οι αποικίες τους δεν ήταν απλοί εμπορικοί σταθμοί και μέσω αυτών εξομάλυναν τα άγρια ήθη των κατοίκων και να διαδώσουν τον πολιτισμό τους . Αυτήν την εποχή, εγκαταλείπεται ο παλιός οικισμός του Σταφύλου και κτίζονται τρεις νέες πόλεις . Ο Πάνορμος και η Σελινούς, δημιουργήματα των Χαλκιδέων όπως φαίνεται από τα ονόματά τους, θυμίζουν γνωστές αποικίες της Σικελίας . Επρόκειτο για εμπορικές βάσεις με καθαρά ναυτικό χαρακτήρα που εξυπηρετούσαν τους Χαλκιδείς στο εμπόριο . Η τρίτη πόλη είναι εκεί που βρισκόταν η μυκηναϊκή Πεπάρηθος (σημερινή Σκόπελος) . Τον 6ο αιώνα π. Χ., το νησί είναι πλέον μια σημαντική δύναμη στον ελληνικό κόσμο και παίρνει μέρος στους Ολυμπιακούς Αγώνες . Το 569 π. Χ. ο αθλητής Άγνων νίκησε στο «στάδιον» δηλαδή στο αγώνισμα δρόμου και μετά τη νίκη του αποβιβάζεται  σε έναν μικρό όρμο του νησιού που διατηρεί ως σήμερα το όνομά του παραλλαγμένο (Αγνώντας) . Η νίκη του Άγνωνος παριστάνεται σε μεταγενέστερο νόμισμα της Πεπαρήθου .

(ομαδική μαθητική εργασία. Σχολικά έτη : 1993-97)

Κυριακή 19 Οκτωβρίου 2025

Ιστορική περιήγηση στη Γλώσσα (μέρος 1)

Ο αποικισμός της Πεπαρήθου

            Το όνομα του νησιού «Πεπάρηθος» είναι πρωτοελληνικό και αποδίδεται στους Πελασγούς . Ονόματα πελασγικά όπως Κόρινθος και Τίρυνθα, απλοποιημένα στην κατάληξή τους, συναντούμε σε μεσογειακά ονόματα με επανάληψη της πρώτης συλλαβής (Πεπάρηθος, Σεσάρηθος, Κίκυνθος κ.λπ.) . Δεν υπάρχουν ευρήματα για την πιστοποίηση κατοίκησης του νησιού την 3η χιλιετηρίδα π. Χ., όμως το όνομα Πεπάρηθος αποτελεί μια ένδειξη .

    Κατά την υστεροελλαδική ή μυκηναϊκή εποχή (1600-1100 π. Χ.), γνωρίζουμε ότι το νησί έγινε αποικία του μυθικού Βασιλέως Σταφύλου .  Έτσι ο Στάφυλος έγινε ο πρώτος οικιστής της Πεπαρήθου . Η τοποθεσία όπου βρέθηκε ο τάφος του το 1936, θυμίζει πως οι Μυκηναίοι και οι Κρήτες είχαν συγκεκριμένη επιλογή να κτίζουν τις πόλεις τους σε χαμηλούς λόφους, εύκολα προσβάσιμες και σε μικρή απόσταση από τη θάλασσα απ’ όπου να μπορούν να ελέγχουν τους πειρατές και με διπλά ορμητήρια που να προστατεύουν τα σκάφη τους . Ο τάφος του Σταφύλου έφερε στο φως αρκετά ευρήματα μεταξύ των οποίων και το μεγάλων διαστάσεων ξίφος του, υπέροχα διακοσμημένο με χρυσή επένδυση στη λαβή . Το ξίφος, όπως και τα άλλα ευρήματα, βρίσκονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών και είναι μεγίστης αρχαιολογικής σημασίας .

            Αναφερόμενοι μύθοι στον Στάφυλο υπάρχουν πολλοί . Ένας τον αναφέρει ως ποιμένα του Βασιλέως της Αιτωλίας Οινέως που παρατηρεί μια αίγα να τρώει τους καρπούς της αμπέλου και συμπεραίνει πως το ζώο υπερέχει των άλλων σε βάρος . Μαζεύει τους έως τότε άγνωστους καρπούς της αμπέλου και τους προσφέρει στον Βασιλιά που παράγει κρασί και έτσι γίνεται γνωστή η καλλιέργεια της αμπέλου και του οίνου που παίρνουν το όνομά του . Σε αυτόν τον μύθο, υπάρχει ομοιότητα με τον Διόνυσο . Ένας άλλος μύθος, τον αναφέρει ως γιο του Θησέως και της Αριάδνης . Ο Θησεύς φεύγει από την Κρήτη και εγκαταλείπει έγκυο την Αριάδνη στην Νάξο . Αυτή γεννά δίδυμους γιους, τον Στάφυλο και τον Οινοπίωνα και στη συνέχεια γίνεται σύζυγος του θεού Διονύσου . Μια άλλη εκδοχή του μύθου, αναφέρει την Αριάδνη εγκαταλελειμμένη στη Νάξο από τον Θησέα . Εκεί την ερωτεύεται ο Διόνυσος και τη φέρνει στη Λήμνο όπου αποκτούν τέσσερα παιδιά : τον Θύαντα, τον Οινοπίωνα, τον Στάφυλο και τον Πεπάρηθο . Σ’ έναν άλλον μύθο, ο Στάφυλος είναι ο ίδιος ο Διόνυσος ενώ «Στάφυλος» είναι ένα από τα πολλά επίθετα του θεού του κρασιού και της ευθυμίας . Σε όλους τους μύθους πάντως, δηλώνεται η κρητική καταγωγή του . 

(ομαδική μαθητική εργασία, σχολικά έτη 1993-1997)

Δευτέρα 6 Οκτωβρίου 2025

Η Γλώσσα τίμησε τον ήρωα Νικόλαο Καπαδούκα

 




Τον Αύγουστο του 1964, οι περιοχές της Τηλλυρίας και του Ξερού στην Κύπρο γνώρισαν την καταστροφή που προκάλεσαν τουρκικά πολεμικά αεροσκάφη. Μεταξύ των νεκρών από τις βόμβες ναπάλμ ήταν οι ναύτες της ακταιωρού "Φαέθων" που έπεσαν μετά απο οκτάωρη άνιση μάχη απέναντι στην τουρκική αεροπορία . Από τα 23 μέλη του πληρώματος που υπήρχαν στην ακταιωρό, έχασαν τη ζωή τους οι επτά . Μεταξύ τους ήταν ο εικοσιδυάχρονος Ανθυπασπιστής Νικόλαος Καπαδούκας από τη Γλώσσα Σκοπέλου .